เชียงราย “ธรรมชาติยาตรา” วันที่ 5 เยี่ยมปางช้างกะเหรี่ยงรวมมิตร ตะลึงตรวจสารพิษในร่ายกายพันกว่าคน
เวลา 08.15 น. วันที่ 4 มิถุนายน 2569 ขบวน “ธรรมชาติยาตราเพื่อปกป้องแม่น้ำกก สาย รวก โขง และสาละวิน” เดินหน้าสู่วันที่ 5 ของการรณรงค์ โดยพระสงฆ์ เครือข่ายภาคประชาชน และภาคีองค์กร ยังคงร่วมกันเดินเท้าเพื่อส่งเสียงเรียกร้องให้มีการแก้ไขปัญหามลพิษและผลกระทบต่อระบบนิเวศลุ่มน้ำสายสำคัญในภาคเหนือและลุ่มน้ำข้ามพรมแดน
กิจกรรมในวันนี้เริ่มต้นตั้งแต่ช่วงเช้าที่วัดโป่งผำพัฒนา ก่อนออกเดินเท้าไปยังวัดห้วยทรายขาว ระยะทางประมาณ 9 กิโลเมตร ผ่านปางช้างกะเหรี่ยงรวมมิตร เพื่อพบปะกับควาญช้าง เพื่อจะท้อนถึงผลกระทบ8ากสารพิษในแม่น้ำกก ทำให้ธุรกิจปางช้างต้องขาดรายได้ลงถึง 80 เปอร์เซนต์ ปงะส่งผลกระทบต่อสุขภสพของประชาชนในพื้นที่
นายศรีทน คำแพง ควาญช้างบ้านกะเหรี่ยงรวมมิตร เปิดเผยว่า หลังจากที่เกิดปัญหาสารพิษปนเปื้อนในแม่น้ำกก ต้องพาช้างไป อาบน้ำ เล่นน้ำ ดื่มน้ำในน้ำตก เนื่องจากปัจจุบันนี้สถานการณ์มันเปลี่ยนไป ช้างลงน้ำไม่ได้แล้วก็ใช้อุปโภคบริโภคอาบอะไรก็ไม่ได้ ผมก็ต้องอาศัยช้างไปพักอีกลำห้วย ห่างจากนี่ประมาณ 4-5 โล แล้วแต่ลำห้วย ช้างก็จะได้ทยอยกันมา บางตัวก็อยู่ไกล บางตัวก็อยู่ใกล้ประมาณนี้ครับ ในปางช้าง ช้างดื่มน้ำ อาบน้ำ ผมก็ต้องไปต่อเป็นประปาภูเขา ตั้ง 4-6 กิโลเมตรเพื่อมาทำแท้งค์ให้อยู่ข้างหลังปางช้างเนื่องจากน้ำกกนี่ใช้ไม่ได้เลย แล้วก็บางทีหน้าแล้งนี่ก็ลำห้วยมันจะแห้ง หน้าฝนนี่ก็พอจะมีบ้างครับ แล้วก็ข่าวที่ว่าสาร มันเกิดสารเนี่ยในน้ำมันก็กระจายไปๆ ทั่ว แล้วเขาก็เกิดความกลัวว่ามาเที่ยวรวมมิตรเนี่ย จะเสี่ยงจากโร มันก็จะกระทบมาก ยิ่งกว่าโควิดอีกนะครับ กระทบมากครับ ผ่านมา 1 ปี ลูกค้าหายไป 80 เปอร์เซนต์ ครับ ทุกวันนี้ ปกติตอนเย็นเราเคยหาปู หาปลา แต่ตอนนี้ปลาก็หาไม่ได้ละ ผักก็เก็บไม่ได้ สังเกตดูน้ำกก จะไม่มีเรือวิ่งแล้วครับเน ปกติเรือจะวิ่ง ตอนนี้หายไปครับก็คือกระทบทั้งเรื่องของการท่องเที่ยวและตัวชาวบ้านเอง
“ผลกระทบกับช้าง เพราะว่าปกติผมจะเปิด 8.00 น. ถึง 16.00 น. ตอนนี้ผมก็ต้องเปิดเป็น 9.00 น. เพราะว่าช้างมันอยู่ไกลขึ้น มันอาบ มันเดินมาช้านะ มันไกล ตอนเย็นก็ต้องเลิก 15.00 น. เพราะว่าช้างมันต้องเดินกลับไปในป่ามันไกล 5-6 กิโล ก็ต้องทนแบบนี้แหละครับ จะให้ผมไปอยู่ที่ไหนผมก็คงไปไม่ได้ ไม่ใช่ว่าผมคนเดียวนะครับ ตลอดสายน้ำกกเนี่ย ต้องทนอยู่แบบผมเนี่ยครับ” ควาญช้างกล่าว
นายศรีทน กล่าวอีกว่า ก่อนหน้านี้มีหน่วยงานมาตรวจ สารในร่างกายของชาวบ้านรวมมิตรมีสารเกินมาตรฐานจากร่างกาย เหลือคนเดียวอะครับที่ ที่รอด จากพันกว่าคน ตอนนี้ ตอนนี้ผมยังไม่ทราบว่าต้องทำอย่างไรต่อไป อีกเรื่องคือเรื่อง เจาะน้ำบาดาลหรือว่าขุดบ่อน้ำมัน มันห่างจากน้ำกกนะ บางที 20 เมตร 30 เมตร 50 เมตร แต่ผมก็ไม่ทราบว่า สารมัน มันจะซึมเข้ามาถึงบ่อน้ำเราไหม หรือว่ามันจะต้องห่างจากแม่น้ำกี่เมตร มันถึงจะปลอดภัยเงี้ยครับ ยังไงช่วยฝาก พี่นักข่าวช่วยถามด้วยว่า จะต้องขุดบ่อจาก ห่างจากน้ำกกประมาณกี่เมตร มันถึง ถึงจะปลอดภัยสาร มันจะไม่ซึมเข้ามา ฝาก ฝากทาง ทางสื่อช่วย ช่วยถามด้วยเพราะตอนนี้น้ำกกมัน มันแตะต้องไม่ได้แล้วครับ มันจบแล้วครับ
หลังจากพูดคุยเสร็จแล้วทงคณะได้เดินทางต่อเพื่อมุ่งหน้าไปยัง บ้านห้วยทรายขาว ในพื้นที่ตำบลแม่ยาว อำเภอเมืองเชียงราย เพื่อสื่อสารถึงความสำคัญของการอนุรักษ์และฟื้นฟูทรัพยากรน้ำที่กำลังเผชิญกับปัญหาการปนเปื้อนและผลกระทบจากกิจกรรมต้นน้ำ
และจะได้มีการจัดเวทีเสวนาคู่ขนาน 2 เวที เพื่อเปิดพื้นที่รับฟังความคิดเห็นและแลกเปลี่ยนข้อมูลจากภาคประชาชนและผู้ได้รับผลกระทบโดยตรง ประกอบด้วย เวที “สถานการณ์ปัญหาและข้อเสนอแนะของชุมชนตำบลแม่ยาว” ซึ่งมุ่งสะท้อนปัญหาในระดับพื้นที่ รวมถึงข้อเสนอในการปกป้องและฟื้นฟูแหล่งน้ำของชุมชน
ขณะที่อีกเวทีหนึ่งเป็นการเสวนาในหัวข้อ “สถานการณ์ปัญหาแม่น้ำข้ามพรมแดน และข้อเสนอภาคประชาชนในลุ่มน้ำโขงและสาละวิน” เพื่อแลกเปลี่ยนข้อมูลเกี่ยวกับผลกระทบด้านสิ่งแวดล้อมที่เชื่อมโยงระหว่างประเทศ และผลักดันข้อเสนอเชิงนโยบายต่อหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง
