เชียงราย เตรียมจัดงานธรรมะยาตราเดินรณรงค์ปกป้องแม่น้ำกก -สาย- รวก- โขง
วันที่ 18 พฤษภาคม 2569 ณ ห้องประชุมคณะรัฐศาสตร์ รัฐประสาศนศาสตร์ มหาวิทยาลัยราชภัฏเชียงราย มีการประชุมหารือเพื่อจัดงาน ธรรมยาตราเพื่อแม่น้ำกก สาย รวก โขง สาละวิน ระหว่างวันที่ 31 พฤษภาคม-5 มิถุนายน 2569 จากวันวิสาขบูชา ถึงวันสิ่งแวดล้อมโลก โดยเริ่มจากสะพานข้ามแม่น้ำกก บ้านท่าตอน อ.แม่อาย จ.เชียงใหม่ เลียบแม่น้ำกก ผ่านชุมชนต่างๆ ที่ได้รับผลกระทบ โดยคณะธรรมยาตราจะเดินทางมาถึงเมืองเชียงรายในวันที่ 5 มิถุนายน ซึ่งเป็นวันสิ่งแวดล้อมโลก ซึ่งในวันดังกล่าวจะมีการจัดขบวนแห่ของประชาชนและศิลปินเชียงราย รวมทั้งจัดประชุมกับรัฐบาลในปัญหาการปนเปื้อนของแม่น้ำเนื่องจากการทำเหมืองแร่ในประเทศเพื่อนบ้าน
ดร.สืบสกุล กิจนุกรณ์ มหาวิทยาลัยแม่ฟ้าหลวง กล่าวว่าการเดินธรรมยาตราเป็นการสื่อสารจากคนในลุ่มน้ำ 5 สาย ให้สังคมได้รับรู้ว่าปัญหาการปนเปื้อนของแม่น้ำหนักหน่วง ไม่ดีขึ้นแต่อย่างใด จึงอยากเรียนเชิญนายกรัฐมนตรี มาฟังและหารือว่าจะแก้ปัญหาที่ต้นเหตุอย่างไร จะมีมาตรการฟื้นฟูพื้นที่ได้อย่างไร เนื่องจากพบว่ามีการปนเปื้อนของสาโลหะหนักในพื้นที่เกษตรจำนวนหลายหมื่นไร่แล้ว โดยเฉพาะในแม่น้ำสาย ที่มีการทำเหมืองแร่ในรัฐฉานนับตั้งแต่ปี 2562 และพื้นที่ชลประทานแม่น้ำสายเป็นพื้นที่ปลูกข้าวนาปี นาปรัง อย่างน้อย 60,000 ไร่ มันฝรั่ง กระเทียวม กระเจ๊ยบเขียว หอมแดง ซึ่งเป็นพืชเศรษฐกิจสำคัญทั้งในประเทศและส่งออก
“เราเรียนเชิญนายกรัฐมนตรี นายอนุทิน ชาญวีรกูล มาร่วมรับฟังและหารือกับประชาชน เนื่องจากกระทรวงมหาดไทยดูแลการประปาส่วนภูมิภาค จังหวัดเชียงรายได้เสนอการเปลี่ยนแหล่งน้ำดิบ จากแม่น้ำกก งบประมาณ 2,100 ล้านบาท ซึ่งการปนเปื้อนในน้ำประปาภูมิภาคเชียงรายส่งผลกระทบผู้ใช้น้ำประปา 40,000 ครัวเรือน ไม่ต่ำกว่า 160,000 คน และยังไม่รวมประปาภูมิภาคที่แม่สาย เชียงแสน เชียงของ ที่ใช้น้ำโดยตรงจากแหล่งน้ำที่ปนเปื้อน คือแม่น้ำสาย รวก และแม่น้ำโขง” ดร.สืบสกุล กล่าว
นางเตือนใจ ดีเทศน์ กรรมการผู้ก่อตั้งมูลนิธิพัฒนาชุมชนและเขตภูเขา (พชภ.) และอดีตสมาชิกวุฒิสภา (สว.) กล่าวว่าสิ่งที่ประชาชนกำลังเผชิญในขณะนี้ คือปัญหาการปนเปื้อนในแม่น้ำ ทั้งลุ่มน้ำโขง ลุ่มน้ำสาละวิน และลุ่มน้ำอื่นๆ ที่มีสาเหตุหลักจากการทำเหมืองแร่ ทั้งแร่สำคัญ critical mineral และแร่แรร์เอิร์ท ซึ่งไม่ใช่ปัญหาของท้องถิ่น แต่คือปัญหาระดับโลก
“รัฐบาลไทย และรัฐบาลต่างๆ ที่เกี่ยวข้องกับห่วงโซ่อุปทานแร่ จะปล่อยให้เกิดเหมืองเถื่อนที่ทำลายสุขภาพของประชาชนและโลกแบบนี้ไม่ได้ ประชาชนหลายล้านคนกำลังเป็นผู้รับพิษ ในขณะที่เหมืองกลับขุดแร่ราคาแพงไปโดยปราศจากความรับผิดชอบใดๆ” นางเตือนใจ กล่าว
ดร.เนรมิตร จิตรรักษา คณะรัฐศาสตร์ฯ มหาวิทยาลัยราชภัฏเชียงราย กล่าวว่าการเดินธรรมยาตราครั้งนี้เป็นการเดินเริ่มจากวันวิสาขบูชาถึงวันสิ่งแวดล้อมโลก ซึ่งปัญหาที่เกิดขึ้นในแม่น้ำทุกสายขณะนี้เป็นปัญหาที่กระทบสิ่งแวดล้อมซึ่งหมายถึงชีวิตของเรา “ขอเชิญทุกคนมาร่วมการเดินและกิจกรรมที่จัดตลอดสัปดาห์ โดยมาในวันใดก็ได้ มาร่วมแสดงพลังในวันที่ 5 มิถุนายน ที่ริมแม่น้ำกก ด้วยกัน” ดร.เนรมิต กล่าว
ดร.เกียรติคุณ จันแก่น สมัชชาเชียงรายล้านนแห่งความสุข กล่าวว่าภาคีเครือข่ายด้านสุขภาพและสิ่งแวดล้อม วางแผนที่จะเข้าร่วมกิจกรรมกันอย่างเต็มที่ เพราะเป็นห่วงคุณภาพของคนเชียงราย คนในลุ่มน้ำหลายสาย เราต้องลุกขึ้นมาปกป้องสายน้ำที่สำคัญที่สุดของภูมิภาค ทั้งแม่น้ำกก ลงไปถึงแม่น้ำโขง เป็นเส้นเลือดที่หล่อเลี้ยงร่างกายและชีวิตของเรา
“คาดว่าจะมีประชาชนเข้าร่วมกันจำนวนมาก รวมถึงสถาบันการศึกษา นักเรียน นักศึกษา เยาวชน และเครือข่ายชาติพันธุ์ ซึ่งล้วนแต่ได้รับผลกระทบจากเหมืองแร่และการปนเปื้อน”
